CultuurPunt.be

Perspectief tekenen voor beginners stap voor stap uitgelegd:

Stefaan R. — Sat, 24 Mar 2018 15:24:01 +0000

Perspectief tekenen voor beginners stap voor stap uitgelegd:

Stefaan R. za, 03/24/2018 - 16:24

Perspectief tekenen is een regel bij het tekenen waarbij diepte wordt weergegeven door alle lijnen in één of meerdere punten te laten verdwijnen. De punten waarin de lijnen van het perspectief verdwijnen heet men dan ook "verdwijnpunten" of "vluchtpunten". In dit artikel leren we je de basis van het perspectief tekenen waarin we de drie vormen van perspectief zullen bespreken, namelijk de basistheorie van het perspectieftekenen in éénpuntsperspectief, tweepuntsperspectief en driepuntsperspectief.

Indien je de basis van deze drie vormen perspectief tekenen onder de knie hebt, valt er nog heel wat te leren over het tekenen van bijvoorbeeld cirkels in perspectief of hoe men perspectief kan tekenen op de juiste schaal. Deze "specialisaties" in perspectief tekenen worden in verdere tutorials behandeld. Laten we beginnen met de basisregels van het perspectief tekenen die hier in volgende stappen zo eenvoudig mogelijk zullen worden uitgelegd.

PERSPECTIEF TEKENEN - INHOUD

Introductie tot het perspectief tekenen
Perspectief tekenen met 1 punt - één punt perspectief
Perspectief tekenen met 2 punten - twee punt perspectief
Perspectief tekenen met 3 punten - drie punt perspectief
Perspectief tekenen: meerdere punten combineren in één tekening

Wat heb ik nodig om perspectief te tekenen?

Belangrijk in het perspectief tekenen is over een goede lat te beschikken. Zorg ervoor dat je een lat hebt die lang genoeg is maar een kortere lat is makkelijker te hanteren voor het grootste deel van de perspectieftekening. Een lange lat heeft best een antisliblaag aan de onderzijde, terwijl de kortere lat die transparant is dan weer goed is omdat je er alle lijnen van je perspectieftekening doorheen kan zien.

Zorg ervoor, vooraleer je begint te tekenen, dat je potloodpunt scherp genoeg is zodat je gedetailleerd tewerk kunt gaan. Perspectief tekenen is vaak millimeterwerk waardoor een vulpotlood misschien wel de beste optie kan zijn. Je neemt best geen te hard potlood omdat vele lijnen in je perspectieftekening nadien moeten kunnen worden uitgegomd. Een HB-potlood is ideaal voor het tekenen van perspectief.

Wanneer je grote perspectieven wenst te tekenen liggen de punten vaak ver uiteen zodat je meerdere tekenbladen zult nodig hebben. Daarom kan het handig zijn om kleefband bij de hand te hebben om je tekenbladen aan de tafel of aan elkaar te bevestigen zodat ze niet kunnen verschuiven tijdens het tekenen waardoor de nauwkeurigheid van het perspectief zou verloren gaan.

Introductie tot het perspectief tekenen

Bij perspectief tekenen moet men rekening houden met het principe dat alles wat men ziet verdwijnt in de verte. Hoe verder iets van ons oog is verwijderd, hoe kleiner het wordt. Bijvoorbeeld wanneer een vrachtwagen van ons wegrijdt: de vrachtwagen is groot wanneer wij er vlak voor staan, maar hoe verder hij van ons wegrijdt, hoe kleiner hij wordt, tot we hem uiteindelijk niet meer zien. De vrachtwagen is dan verdwenen in het verdwijnpunt van het perspectief. Maar niet enkel de vrachtwagen verdwijnt in het perspectief, ook de straat waarop de vrachtwagen rijdt in de verte is niet meer zichtbaar omdat ook deze, en alles errond verdwijnt in het verdwijnpunt of vluchtpunt van het perspectief. Snap je waarom alles naar een punt moet worden getekend?

Ook bij objecten is dit de regel, dat alle lijnen naar een bepaald punt in het perspectief lopen. Wanneer we voor een lange schuur staan, dan is de voorkant groter in ons zicht dan de achterzijde omdat ook het gebouw zou verdwijnen in het perspectief indien het lang genoeg zou zijn. Ook wanneer men een tafel ziet staan, dan is de naar ons toe gerichte zijde visueel groter dan de van ons verwijderde zijde. Dit is hetzelfde principe van het perspectief.

Hoe begin je dan een perspectieftekening? Je tekent altijd eerst de horizonlijn. Op die lijn komen de perspectiefpunten waarheen alle lijnen lopen.

Perspectief tekenen met 1 punt - één punt perspectief

Bij perspectief met één punt kijkt men steeds op een recht vlak. Een object staat dus met een vlak of zijde recht voor je zodat je steeds horizontale lijnen en verticale lijnen in het zicht hebt.

Bij een kubus in éénpuntsperspectief teken je eerst het vooraanzicht, dan verbind je de hoeken met het vluchtpunt, daarna teken je de kubus af met een horizontale en verticale lijn.

Bij een kubus in éénpuntsperspectief teken je dus eerst een vierkant. Dan teken je vanaf de hoeken van het vierkant lijnen naar het vluchtpunt. Met een horizontale en/of verticale lijn iets verder in het perspectief teken je de kubus af.

OEFENING - Een kubus in 1 punt perspectief:

Teken op een blad een horizontale lijn. Zet in het midden van die lijn een duidelijk punt.
Begin steeds met het tekenen van een vierkant voor het voorste vlak van de kubus.
Daarna verbind je de hoeken van de kubus met het perspectiefpunt.
Nu teken je de horizontale en verticale lijnen van het achterste vlak om de kubus in perspectief af te werken.

Let wel, wanneer het voorste vlak van de kubus voor het vluchtpunt komt te staan dan worden de lijnen naar het vluchtpunt niet meer waargenomen.

Om een kamer in éénpuntsperspectief te tekenen begin je met de achterwand waar je recht op kijkt. dan teken je lijnen vanaf de hoeken weg van het perspectiefpunt naar de buitenrand van je blad toe.

OEFENING - Een kamer in 1 punt perspectief:

Teken op een blad een horizontale lijn. Zet in het midden van die lijn een duidelijk punt.
Teken een vierkant ongeveer in het midden van het blad (de horizonlijn ligt best op 1/3 van de bovenkant van het vierkant).
Teken dan lijnen vanaf de hoeken van het verdwijnpunt weg naar de buitenkant van het blad toe

Nu heb je een eenvoudige kamer in 1 punt perspectief getekend, maar je kunt nog zoveel meer. Door de perspectieflijnen te onderbreken en er nog een vlak aan toe te voegen creëer je een extra hoek in de ruimte. Je kunt figuren in de ruimte gaan toevoegen zoals de kubus in 1 punt perspectief die hierboven werd uitgelegd.

Bij het tekenen van eenpuntsperspectief teken je eerst het verste vlak en verbind je de lijnen met de hoeken. Je tekent vlakken bij om hoeken te creëren of om voorwerpen erin te plaatsen. Vlakken bestaan uit horizontale en verticale lijnen, hier in het rood weergegeven.

Samenvatting 1 puntsperspectief:

Bij perspectief met één punt begin je steeds met een vlak, dan verbind je de hoeken. Bij een voorwerp in ééuntsperspectief teken je de lijnen naar het punt toe, bij een ruimte teken je van het punt weg.

In éépuntsperspectief heb je steeds vlakken waar je recht op kijkt. Deze bestaan uit horizontalen en verticale lijnen, de rest loopt naar het vluchtpunt toe of ervan weg.

Perspectief tekenen met 2 punten - twee punt perspectief

Tweepuntsperspectief is een perspectief die je kunt waarnemen wanneer je iets vanuit een hoek ziet. Bijvoorbeeld, wanneer je in een ruimte naar de hoek toekijkt dan neem je deze ruimte waar in tweepuntsperspectief. Hetzelfde geld wanneer je een voorwerp op een hoek aanschouwt, dan heeft dit perspectief twee punten.

Om een realistisch beeld te bekomen tekenen we de punten bij tweepuntsperspectief in veel gevallen tamelijk ver uiteen. We doen dit door bladen papier naast elkaar te leggen waarbij we uiterst links en uiterst rechts een punt zetten. We kleven deze bladen vast aan elkaar of aan de tafel zodat deze niet verschuiven tijdens het tekenen.

We nemen als eerste voorbeeld de kubus in perspectief met twee punten. Hierbij beginnen we steeds met het tekenen van de hoek van de kubus. Let op het volgende: bij tweepuntsperspectief bestaan er enkel verticale lijnen, geen horizontale lijnen dan de horizon zelf. verbind dan de uiteinden van de lijnen met de perspectiefpunten. Dan dien je enkel nog het einde van de kubus te bepalen met verticale lijnen en ook terug de uiteinden van je lijnen te verbinden met je vluchtpunten.

OEFENING: Een kubus tekenen in tweepuntsperspectief:

Teken op een blad de horizonlijn en zet links en rechts op de lijn een duidelijk punt dicht tegen de rand van het blad.
Teken onder de horizonlijn een verticale lijn zoals in het voorbeeld is te zien (de groene lijn).
Verbind de uiteinden van deze lijn met de verdwijnpunten links en rechts.
Teken dan een verticale lijn tussen de twee lijnen links en een verticale lijn tussen de twee lijnen rechts om het einde van de twee zijden van de kubus aan te geven.
Verbind nu ook het bovenste van de twee lijnen met het vluchtpunt aan de tegenovergestelde zijde van het blad.

Zo teken je een kubus in tweeepuntsperspectief. Oefen nu verder en teken kubussen in tweepuntsperspectief zowel boven als onder de horizon of links of rechts van je blad. Zet hierbij misschien de punten ook eens wat verder van elkaar zodat je ziet welke uitwerking dit heeft.

Bij een ruimte in tweepuntsperspectief teken je eerst de hoek van de kamer door middel van een eenvoudige verticale lijn. Dan teken je de lijnen vanaf hoeken weg van het perspectiefpunt waarnaar de lijn refereert. Alle lijnen die van het perspectiefpunt van de ene kant van het blad komen, worden getekend aan de andere helft van het blad.

OEFENING: Een kamer tekenen in tweepuntsperspectief

Neem drie bladen en kleef deze liggend (landschap gericht) naast elkaar. Je kunt ook een kader uit een blad nemen om je tekening in te maken zoals in het voorbeeld is te zien.
Teken dan de horizonlijn met twee verdwijnpunten links en rechts.
Teken nu de hoek van de kamer door een verticale lijn te tekenen kruisend met de horizonlijn.
Teken nu aan de uiteinden van de verticale lijn aan elke zijde twee lijnen van de vluchtpunten weg naar de andere zijde van het blad toe (zie voorbeeld).

Nu kun je nog meer toevoegingen doen aan de ruimte zoals een extra hoek of voorwerpen die je erin kunt plaatsen. Oefen veel, zo groeit je inzicht en zal je steeds beter worden in het perspectief tekenen.

Hier in dit voorbeeld van een kamer in perspectief met twee punten is er een hoek aan de ruimte toegevoegd. Hoeken (groen) zijn verticale lijnen, de rest loopt naar de vluchtpunten toe of van de vluchtpunten weg.

Hier zijn voorwerpen toegevoegd aan de perspectieftekening. Het ene voorwerp is tegen de muur aan geplaatst, het andere staat van de muur weg, iets wat in het perspectief duidelijk kan worden waargenomen.

Samenvatting tweepuntsperspectief:

Bij perspectief met twee punten begin je steeds met een verticale lijn. Enkel de horizon loopt horizontaal en al de rest loopt naar 2 vluchtpunten links en rechts van het blad.

Perspectief tekenen met 3 punten - drie punt perspectief

Driepuntsperspectief tekenen is tekenen in drie dimensies, of "driedimensionaal tekenen" . Je behoud je twee punten van het tweepuntsperspectief maar voegt er nog een derde bij onderaan je tekenblad. Meestal bevinden zich voor grote tekeningen de punten buiten het blad. Bij driepuntsperspectief houden we het hier bij de basis.

Een kubus in driepuntsperspectief wordt getekend vanuit de hoek van de kubus. Je begint bij de dichtstbij zijnde hoek en tekent een lijn naar elk van de vluchtpunten. Alle lijnen lopen hier naar een van de vluchtpunten, dus teken zo verder tot het bekomen van de kubus zoals hieronder weergegeven.

Perspectief tekenen: meerdere punten combineren in één tekening

Je kunt ook meerdere punten samen gebruiken in één perspectieftekening. Wanneer je bij tweepuntsperspectief punten opschuift naar rechts om een voorwerp te draaien in het perspectief, zorg er dan voor dat de punten even ver uit elkaar staan als de ander punten die je reeds hebt gebruikt. Nummer de punten om fouten te voorkomen. Wanneer je een eenpuntsperspectief in je tweepuntsperspectief verwerkt, dan moet het punt exact in het midden staan van het blad, en er kan maar één punt worden gebruikt in dezelfde tekening, ook al staan er nog andere voorwerpen in éénpuntsperspectief.

In deze perspectieftekening zijn 5 punten verwerkt. de kamer is in tweepuntsperspectief en is getekend via de punten 1A en 1B. De openstaande deur staat in een andere hoek dan de muren en heeft daarom andere punten gekregen, 2A en 2B. De tafel staat met zijn vlakke kant naar ons toe dus is deze in éénpuntsperspectief getekend met het punt centraal.

Zie ook:

Een cirkel in perspectief tekenen

Tekenen

Perspectief

Mediums en Materialen

Tekenmateriaal

Tekenpotloden

Liniaal

Schilderen met olieverf

Stefaan R. — Wed, 21 Mar 2018 15:50:19 +0000

Schilderen met olieverf

Stefaan R. wo, 03/21/2018 - 16:50

Wil je leren schilderen met olieverf? Een volwaardig schilderij maken met olieverf vergt heel wat kennis van je producten en materialen. Het is een zeer oude techniek waarbij word geschilderd met pigment (de kleurstof) dat is fijngemalen in een olie (het bindmiddel) tot er een pasta word bekomen (de verf). Bij het niet gebruiken van de juiste techniek kan het kunstwerk later gaan verpoederen of zelfs gaan craqueleren. Kennis over hoe je moet schilderen is dus belangrijk!

TIP!

Lees de samenvattingen:

Geen zin om dit alles te lezen voor je kunt gaan schilderen?

Lees dan enkel deze kadertjes met samenvattingen die je ziet aan het einde van elke les, daar steek je reeds heel wat van op!

INHOUD:

OLIEVERFSCHILDEREN - LESSEN VOOR DE BEGINNER
OLIEVERFSCHILDEREN - AANSCHAF MATERIAAL
- Is schilderen met olieverf een dure hobby?
- Wat heb ik nodig om te starten met schilderen?
OLIEVERFSCHILDEREN - MIJN SCHILDERIJ VERNISSEN
- Wanneer mag ik vernissen?
- Soorten vernis voor olieverf

Olieverfschilderen - Lessen voor de beginner

Les 1: Welke verf kies ik?

Natuurlijk wil je als beginnend schilder zo weinig mogelijk spenderen, maar je wilt natuurlijk ook goede verf voor je geld. Hoe kies ik nu goede kwaliteitsverf voor weinig geld?

Verscheidene merken en kwaliteiten Olieverf kunnen met elkaar worden gemengd.

Net zoals bij andere verf bestaan er bij olieverf drie verschillende kwaliteiten. Bijna ieder merk produceert een artiestenverf (hoge kwaliteit), studieverf (gemiddelde kwaliteit), en ten slotte nog een supermarktverf (lage kwaliteit). Een olieverf van hoge kwaliteit bevat het meeste pigment in zijn zuiverste en fijnste vorm en heeft een hoge lichtechtheid (verkleurd niet). Hoe lager de kwaliteit, hoe minder pigment er in de verf aanwezig is (word vervangen door vulmiddel), en hoe meer namaakpigmenten er worden gebruikt. Olieverf van zeer lage kwaliteit heeft meestal ook weinig of geen lichtechtheid.

Als beginner kies je het best voor een studiekwaliteit. Deze kwaliteit is in de meeste gevallen zeer aangenaam in gebruik en heeft een goede lichtechtheid. Duurdere pigmenten worden dan meestal vervangen door een mengsel van goedkopere pigmenten die dan de kleur van het gewenste pigment benaderen. Dit kun je zien doordat er "immit" of "heu" achter de kleurnaam staat. Zijn deze kleuren dan slecht? Nee, absoluut niet! De goedkopere pigmenten die hiervoor worden gebruikt zijn meestal ook goed van kwaliteit.

Enkele merken olieverf en hun kwaliteiten:

Royal Talens:
1. Rebrandt is een olieverf van artiestenkwaliteit (beste kwaliteit olieverf van Royal Talens)
2. Van Gogh is een olieverf van studiekwaliteit (prijs - kwaliteit zeer goed!)
3. Art Creation is een olieverf van supermarktkwaliteit (overal verkrijgbaar, geschikt voor kinderen en niet professioneel gericht schoolgebruik)
Daler-Rowney:
1. Artists is een olieverf van artiestenkwaliteit (beste kwaliteit olieverf van Daler-Rowney, weinig Belgische handelaars hebben deze in hun assortiment)
2. Georgian is een olieverf van studiekwaliteit (prijs - kwaliteit zeer goed!)
3. Graduate is een olieverf van supermarktkwaliteit (droogt twee maal sneller dan de meeste standaard olieverven)
Winsor&Newton:
1. Artists is een olieverf van artiestenkwaliteit (beste kwaliteit olieverf van Winsor&Newton)
2. Winton is een olieverf van studiekwaliteit (prijs - kwaliteit zeer goed!)
3. Griffin is een olieverf van studiekwaliteit op basis van alkydhars, waardoor hij sneller droogt. (kwaliteit iets minder goed maar droogt sneller, niet mengbaar met andere olieverf, droogt met een sterke glans)

Prijzen van olieverf:

En hoe zit het met de prijs van deze verschillende verfkwaliteiten? Voor een Artiestenverf mag je gemiddeld rekenen tussen de 10 en de 40 € per tube van ongeveer 40ml, al naar gelang de prijsklasse van de gebruikte pigmenten dat wordt uitgedrukt in series. Een studiekwaliteit betaal je ongeveer een 5 à 7 € voor een tube van ongeveer 40ml of ongeveer 10 € voor een tube van 200ml. Lagere kwaliteiten variëren sterk in prijs en worden heel vaak in sets verkocht.*

*bovenstaande prijzen zijn richtprijzen, gerekend op een gemiddelde van een globaal overzicht op de prijzen van de Belgische markt in 2015.

Samenvatting les 1

Er zijn 3 kwaliteiten olieverf:

artiesten-verf (beste, duur)

studie-verf (betaalbaar, goed)

supermarkt-verf (overal verkrijgbaar, slecht)

! Als beginner kies je (prijs-kwaliteit) het best voor een studie-verf, verkrijgbaar in elke kunstenaar speciaalzaak.

Les 2: Welke penselen gebruik ik voor olieverf?

Welke penselen zijn er geschikt voor het schilderen met olieverf? Wanneer je een kunsthandel binnenstapt zou je omwille van de ruime keuze "het bos door de bomen niet meer zien", tenzij je onderstaand artikel hebt gelezen.

Voor het schilderen met olieverf neem je best penselen met natuurlijke haren. Synthetische penselen zijn goedkoop maar schilderen vaak stug. Je hebt keuze tussen harde haren en zachte haren. Hoe zachter de haren, hoe minder strepen ze nalaten en hoe fijner je kunt schilderen. Hoe harder de haren, hoe meer strepen je nalaat in de verf. Vaak heb je ze beide nodig voor het uitvoeren van verschillende technieken.

De verschillende haarsoorten van olieverfpenselen van hard naar zacht:

Varkenshaar penseel afgesneden of voorgesleten, ook wel "Bristle", "Gussow"(voorgesleten) of "Lyonce"(afgerond voorgesleten) genoemd. Deze penselen zijn meestal machinaal gezet en zijn zeer betaalbaar. Afgesneden haren zijn het hardst. Door ze "voor te slijten" worden de uiteinden terug fijner en zachter.
Varkenshaar penseel, ook wel "Bristle" genoemd. Van nature heeft varkenshaar een gespleten punt, wat goed is voor de opname van de verf en de zachtheid van het haar. Hoe fijner het varkenshaar, hoe zachter. Penselen met zeer korte varkensharen laten de meeste strepen na.
Runderhaar penseel, ook wel "ox-hair" (ossenhaar) of "runderoren penseel" genaamd, is een haarsoort tussenin. Het is betrekkelijk zachter dan varkenshaar, maar kenbaar harder dan marterhaar. Door zijn betaalbare prijs en veelzijdig gebruik is het een zeer aantrekkelijk penseel.
Marterhaar penseel, ook wel "sable", "red sable" of "pure red sable" genoemd. De naam "marterhaar" is eigenlijk misplaatst want het haar is afkomstig van de staart van een wezel. Deze haarsoort is zeer zacht, houd veel verf op en valt strak in een punt waardoor het uiterst geschikt is voor details. De prijs van het penseel hangt af van vier factoren: de zachtheid van de haren, de lengte van de haren, de zetting (haaruitval) en de zuiverheid (mengeling met andere haren). Een zuiver marterharenpenseel wordt soms aangegeven met "pure red sable".
Kolinsky Marterhaar penseel, ook wel "pure kolinsky" genoemd. Deze penselen zijn gemaakt van het fijnste marterhaar! Ze zijn het beste geschikt voor details. Deze haren zijn zo fijn omdat ze afkomstig zijn van wezels gekweekt in koude streken, met name in delen van Rusland, China en Mongolië. Door de koude daar krijgen de wezels niet alleen fijner haar, maar ook langere haren. Deze penselen hebben maar één nadeel: ze zijn heel duur! Toch heb je ook hier weer verschil in kwaliteiten, naargelang de afkomst, veerkracht en de lengte van de haren, vaak aangeduid in "series".

De verschillende vormen van olieverfpenselen:

Olieverfpenselen, van welke haarsoort dan ook, heb je in verschillende vormen en maten. De nummers op de penselen geven verschillende diktes aan, soms in milimeters, inches of volgens de normen van de fabrikant. Schilderpenselen bestaan standaard in drie vormen: platte penselen, ronde penselen en kattentongen (filbert).

De keuze van de vorm ligt vooral bij het gebruik ervan. Zo heeft een plat penseel overal een gelijkmatige druk, en heeft het een strakke aanzet. Zo is het uiterst geschikt voor egale of gelijkmatig gestreepte vlakken. Een rond penseel heeft een zachtere aanzet en is goed voor lijnen of punten. Een filbert penseel heeft een zachte aanzet en een breed bovenvlak maar een ongelijk drukvlak van de haren. Het is een zeer veelzijdig penseel. Naast deze vormen heb je nog slepers (lang haar voor lijnen), waaierpenselen (voor het uitdassen of andere effecten), zwaardpenselen, en veel meer. De vele andere soorten zijn meestal afhankelijk van de vindingrijkheid van de fabrikant, of zijn ontworpen voor het uitvoeren van speciale ambachtstechnieken zoals marmer- of houtimitatie schilderen.

TIP: olieverf penselen reinigen doe je best met white-spirit of terpentijn. Na ze uit te spoelen in dit oplosmiddel reinig je ze best met zeep. Bruine zeep (ook zwarte zeep of lijnoliezeep genoemd, in vaste of vloeibare vorm) is het best geschikt hiervoor, in combinatie met warm water (handwarm).

Samenvatting les 2

penselen:

Kies voor olieverf enkel natuurlijke haren. Harde haren laten meer strepen na, zachte fijne haren zijn voor details.

varkenshaar penseel: hard, betaalbaar

runderhaar penseel: zacht/stevig, betaalbaar

marterhaar penseel: zacht, duur

kolinsky marter penseel: zeer zacht, zeer duur

- De drie basisvormen van penselen zijn: plat (recht; voor vlakken), rond (punt; voor details) en filbert (gebogen; universeel gebruik).

Les 3: Op welke ondergronden kan ik schilderen?

Met olieverf kun je schilderen op doek, op paneel (hout) of op papier. De ondergrond waarop we schilderen wordt de drager genoemd. Hieronder wordt elk van deze dragers besproken.

FOTO: Katoenen schilderdoeken van verschillende formaten.

Schilderen met olieverf op doek? Dan heb je keuze tussen katoen of linnen. Katoen is zeer betaalbaar en fijn van structuur. Het is niet zo goed geschikt voor grote formaten (meer dan 1m²) omdat het onderhevig is aan temperatuurswisseling waardoor het doek kan gaan doorhangen. Linnen is sterker en minder onderhevig aan temperatuurswisseling en is daardoor uiterst geschikt voor grote formaten, maar het is duur. Als beginner ga je dus sneller kiezen voor katoen, maar welk katoen? Ook hier bestaan terug verschillende kwaliteiten: 1: hoe dunner het katoen, des goedkoper het doek (meer kans op scheuren, slap hangen, kan moeilijk worden her opgespannen indien het frame kromtrekt); 2: hoe lichter het frame, des goedkoper het doek (meer kans op schuin trekken); 3: hoe slechter de primmer, des goedkoper het doek (verf trekt open, komt door het doek heen, barst, bladert af). Aan dit laatste valt wat te doen: indien je dan toch kiest voor een zeer goedkope doek, zet er dan nog een extra laag gesso op van redelijke kwaliteit. Dit is een witte primmer die zorgt voor extra hechting.

Schilderen met olieverf op hout? Het is een uitstekende keuze! Vooraleer je met olieverf op hout schildert, breng je er best een primmer op aan. Een gesso is hiervoor zeer geschikt. Je kunt kiezen voor een paneel uit multiplex, MDF, massief hout (best geen te harshoudende soort), ... Ook kun je kiezen voor een paneel overtrokken met doek of een "canvasboard". De in de handel verkrijgbare "canvasboards" bestaan meestal uit karton en trekken daardoor krom. Deze zijn bedoeld om ingekaderd te worden.

Schilderen met olieverf op papier? Er zijn tegenwoordig heel wat soorten olieverfpapier op de markt. Ze zijn rechtstreeks uit de verpakking klaar voor gebruik, je dient er niet eens een primer meer op te zetten, hoewel het geen kwaad kan dit wel te doen. Ook kun je op gewoon papier schilderen. Je neemt dan papier van minimum 250 gram, of karton en je legt er voldoende lagen gesso op (de ene papiersoort heeft al wat meer nodig dan de andere).

Samenvatting les 3

Ondergronden:

Als ondergrond (drager) voor olieverf kun je kiezen tussen doek, paneel of zwaar papier/karton. Een te lichte of zuigende ondergrond dient eerst geprimerd te worden met een "gesso". Doeken uit de handel zijn meestal reeds voorzien van een primer.

TIP: goedkope doeken zijn vaak moeilijk te beschilderen of de verf komt door het doek heen. Dit kan worden verholpen door een extra laag gesso op het doek te smeren van betere kwaliteit (10 à 15 € voor één liter).

"Het schilderen met olieverf" - 2 technieken

Nu je weet welke verf je kunt kiezen, welke penselen je kunt gebruiken en je hebt een ondergrond klaar, kun je beginnen schilderen met olieverf. Schilderen met olieverf kun je op twee manieren doen. Het zijn twee technieken met elk zijn mogelijkheden. Een eerste techniek is het zogenaamde "alla prima schilderen" en de tweede techniek heet "gelaagd schilderen".

Les 4: "alla prima schilderen"

Bij "alla prima schilderen" wordt er "nat in nat" geschilderd. De verffilm krijgt geen rust om te drogen zodat alle verf nat in nat op de drager word verwerkt. Ook het mengen van kleuren kan zo zelfs op de drager zelf gebeuren. Hierdoor moet dus aan het schilderij worden doorgewerkt tot het af is, en dit in een korte tijdsspanne omdat de verf niet mag indrogen voordat het schilderij voltooid is. Hierbij word de verf puur gebruikt of eventueel verdunt met terpentijn of een in de handel verkrijgbaar schildersmedium voor olieverf. Bij voorkeur word aangeraden om voor de duurzaamheid van het schilderij slechts één soort verdunningsmiddel te gebruiken.

Samenvatting

les 4:

"alla prima schilderen" is een techniek waarbij men schildert tot het schilderij af is, zonder dat de verf de kans krijgt om te drogen. Men schildert "nat in nat".

Les 5: "gelaagd schilderen"

Hierbij word het schilderij opgebouwd uit verschillende lagen met voldoende droogtijd ertussen. De vorige laag mag niet meer oplossen wanneer een volgende laag word opgezet. Dit is een delicatere manier van schilderen. Hier moet men rekening houden met het principe genaamd: "vet over mager". Men begint met een magere laag, of een laag met weinig olie, en gaat bij de volgende lagen alsmaar vetter werken. Indien men eerst met een vette laag zou beginnen, dan zou de volgende laag zich niet kunnen vasthechten waardoor bij droging de bovenste laag zou gaan losbarsten.

Hoe wordt dit opgebouwd? Bij de eerste laag gaat men de pasteuze verf verdunnen met terpentijn of white- spirit om zo een verwerkbare verf te bekomen. Door verdamping van de terpentijn word de verf terug poreuzer zodat de hechting nog steeds optimaal is. Deze verffilm is dan wel echter te poreus om als eindlaag te dienen. Na droging van deze film kan een tweede verflaag worden aangebracht, dit maal verdunt met een in de handel verkrijgbaar schildersmedium voor olieverf of een mengsel van terpentijn en olie. Als olie kan men lijnolie gebruiken. Voor witte verf gebruikt men best saffloerolie of papaverolie omdat deze minder snel vergeeld. Deze tweede laag is door de toevoeging van olie (ook aanwezig in het schildersmedium) reeds vettiger dan de eerste waardoor de eerste laag met olie wordt gevoed.

De laatste laag wordt vermengd met zuiver olie of een glaceermedium zoals standolie, Venetiaanse terpentijn, alkydmedium of een door de verfproducent ontwikkeld glaceermedium. Een glacis is een transparante verflaag die dient als eindlaag en waarin bij het aanbrengen de penseelstreken uitvloeien. De penseelstreken van de onderliggende verflaag kun je er wel doorheen zien. Zijn er magere delen van het schilderij nog zichtbaar, dan worden deze ook best ingesmeerd met een olie of glacis als voedende eindlaag. Een olieverfschilderij kan ook opgebouwd worden uit meer dan drie lagen. Dan worden de verhoudingen trapsgewijs aangepast.

Samenvatting

les 5:

"gelaagd schilderen" is een techniek waarbij er in verschillende lagen wordt gewerkt. Hierbij dient men rekening te houden met het principe "vet over mager" waarbij de eerste lagen de magerste verflagen zijn (verdunt), en de laatste lagen de vetste (glacis).

Les 6: Verdunners en mediums voor olieverf

Verf rechtstreeks uit de tube is meestal een dikke smeuge pasta. Deze verf bestaat hoofdzakelijk uit pigment gemalen in bindmiddel (olie) en met een kleine toevoeging van siccatief (droogsel). Om gewenste resultaten te bereiken dient men daarom vaak gebruik te maken van oplosmiddelen (Syn.:verdunners/solventen) en verschillende schildermediums.

Oplosmiddelen:

FOTO: White-spirit en terpentijn kunnen ook in 1 liter- flessen worden aangekocht. Dit is meestal voordeliger.

Oplosmiddelen dienen om je verf te verdunnen of aan te lengen. De verf wordt hierdoor minder vettig. Je kunt dit doen in de onderste lagen, niet in de eindlaag omdat je dan je verf gaat afbreken waardoor je verffilm minder sterk is. Verdunners voor olieverf zijn:

terpentijn: klassiek natuurlijk oplosmiddel, de geur word door sommige schilders als aangenaam ervaren.
terpentine (white-spirit) is een aardoliedestillaat en word minder gebruikt door zijn sterke geur. Dit is wel de voordeligste.
citrusolie (citrusterpentijn) is een vettiger oplosmiddel dat afkomstig is uit de schil van citrusvruchten. De geur is aangenaam en houd muggen op afstand indien je buiten schildert.
geurarme white-spirit (reukloze terpentine) is bewerkte white-spirit met een geneutraliseerde geur. Dit wordt vooral gebruikt in scholen en workshops omdat het geen geur afgeeft. Er dient wel nog steeds goed verlucht te worden, ook al ruik je het oplosmiddel bijna niet. Let wel: koop hiervan enkel de kwaliteit die geschikt is voor de kunstschilder!

Schildersmedium:

schildersmedium hebben we nodig om de vloei van de verf te verbeteren en de smeuïgheid te bewaren. Bij gelaagd schilderen is het geschikt voor de middelste lagen. Ook mag het gebruikt worden in de afwerkingslaag mits de onderliggende laag niet vettiger is. Wat kan ik gebruiken als schildersmedium?

schildersmedium "kant en klaar": iedere fabrikant van olieverf heeft een "kant en klaar" schildersmedium op de markt. Deze bestaan meestal uit een weloverwogen mengsel van olie en hars verdund met terpentijn of white spirit en soms ook wat siccatief.
lijnolie, maanzaadolie (papaverolie) of saffloerolie: dit zijn standaard bindmiddelen voor olieverf. Deze kunnen worden gebruikt als medium, puur of wat afgelengd met een oplosmiddel voor olieverf. Papaverolie en saffloerolie zijn ideaal geschikt voor lichte kleuren omdat deze oliën niet of nauwelijks vergelen.
mengsel van alkydmedium en white-spirit: dit mengsel met alkydhars zorgt ervoor dat de verffilm duurzamer is en meer glanst. De olieverf droogt ook sneller met dit medium. Gebruik alkydmedium nooit zuiver in de middelste laag van het gelaagd schilderen. Het zuivere medium is namelijk te vettig.
mengsel van standolie en terpentijn of white-spirit: dit is een klassiek mengsel dat voor een uitstekende sterke verffilm zorgt. Dit schildersmedium versneld ook de droging van de verf en versterkt de glans.

Glaceermedium:

Glaceermedium is het vettigste medium dat dient voor de laatste lagen van het gelaagd schilderen. Het maakt de verf transparant en zorgt voor een goede uitvloeiing. Je kunt zo egale transparante lagen leggen waar je de strepen en andere details van de onderste lagen nog door ziet, bijvoorbeeld bij het leggen van schaduwen, het naschilderen van glazen voorwerpen, fijne stoffen, en veel meer. Verschillende glaceermediums zijn:

glaceermedium "kant en klaar": vele fabrikanten van olieverf hebben een kant en klaar glaceermedium in hun gamma. Deze zijn een samenstelling van vette oliën en harsen, elk met zijn specifieke eigenschappen. Het voordeel van deze glacis is dat ze niet vergelen en een betere verffilm bieden dan de klassieke glaceermiddelen. Ook hebben de moderne glaceermediums geen invloed meer op de droogtijd.
standolie is een klassiek glaceermedium verkregen uit verhitte lijnolie. Het droogt sneller dan de meeste "kant en klare" glacis. Een nadeel is ook dat het licht vergeelt en het heeft een hoge glans.
Venetiaanse terpentijn is een samenstelling van een natuurlijke balsem met terpentijnolie. is een klassiek glaceermedium met een zeer goede uitvloeiing, wat een prachtige overgang in kleuren mogelijk maakt. Dit glaceermedium heeft een uitzonderlijk karakter en zorgt ook voor een kortere droogtijd van de verf. Nadelen aan Venetiaanse terpentijn zijn onder andere de vergelende eigenschap. Ook draagt het medium niet bij tot de duurzaamheid van de verffilm.
alkydmedium is een glaceermiddel op basis van een synthetisch hars, genaamd alkydhars, gemengd met lijnolie of sojaolie en afgelengd met white spirit. Dit mengsel heeft een snel drogende eigenschap. Alkydmedium verhoogd ook de glansgraad van de verffilm, maar in iets mindere mate dan andere glaceermiddelen. Een nadeel van alkydmedium is de vergelende eigenschap door de aanwezigheid van de natuurlijke olie in het product.

Schilderpasta:

Schilderspasta, ook wel schildersboter genaamd, is een kleurloze olieverfpasta die dient om olieverf dikker te maken. Wanneer men dikke lagen olieverf op een doek aanbrengt, heeft men kans dat de verf bij droging gaat rimpelen, "schroeien" genaamd. Dit schroeien voorkomt men indien men de hoeveelheid verf met dezelfde hoeveelheid schilderspasta gaat mengen. Dankzij zijn bindmiddel veranderd de schilderspasta het droogproces waardoor de verf egaal in zijn massa droogt. Het droogproces gaat ook sneller met dit medium. Het nadeel van de schilderspasta is dat de verf iets matter word na droging. De verffilm behoud wel zijn duurzaamheid.

Een andere toepassing van schilderspasta is het aanlengen van verf met dure pigmenten. Zo creëer je meer verf, terwijl deze niet minder pasteus wordt.

Samenvatting les 6:

Verdunners en mediums:

- Verdunners vermageren de verf maar breken de kracht het bindmiddel af. Magere verf mag men niet gebruiken in de bovenste lagen van het olieverfschilderij.

- Schildersmedium wordt gebruikt om de verf een betere vloei te geven zonder dat de verf aan kwaliteit moet inboeten.

- Glaceermedium gebruik je in de eindlaag van je schilderij om details of transparante lagen te leggen.

- Schilderspasta gebruik je om je verf op te dikken

Les 7: Kleuren mengen met olieverf

Wat zijn de hoofdkleuren? "Rood, geel en blauw" zal je waarschijnlijk zeggen, en dat is juist, want zo heb je het geleerd op school of je hebt het van horen zeggen. Maar het systeem met de kleuren "rood, geel en blauw" heeft zijn oorsprong in de klassieke kleurenleer, zoals de kleurenleer van "Itten". In de praktijk verleg je je grenzen door gebruik te maken van de moderne kleurenleer. Hierbij tracht men gebruik te maken van de hoofdkleuren in hun "zuiverste" vorm.

Om te leren mengen volgens de klassieke kleurenleer, zie het artikel "kleuren mengen".

De moderne kleurenleer:

"magenta, cyaan en primair-geel" zijn de hoofdkleuren in de moderne kleurenleer.

Denk eens aan een kleurenprinter of een verfmengmachine en sta er eens bij stil hoeveel kleuren je ermee kunt maken. Buiten zwart of wit maken ze gebruik van drie hoofdkleuren. Ken je ze bij naam? Het zijn "magenta, primair-geel en cyaan". Stel dat je dezelfde kleuren kunt gebruiken in je verf, dan kun je evenveel kleuren maken als je printer of de verfmengmachine!

Magenta is een soort roze. Indien je het mengt met een beetje geel bekom je rood. Doe je er nog meer geel bij dan bekom je oranje. Magenta met cyaan wordt lila.

Primary geel is geel in zijn zuiverste vorm. Meng je het met Magenta, dan bekom je oranje. Meng je dit geel met cyaan, dan bekom je groen.

Cyaan is blauw in zijn zuiverste vorm. Het is lichter dan de kleur die je op het eerste zicht zou aanwijzen als "hoofdkleur". Meng je cyaan met geel, dan bekom je groen. Meng je het met rood, dan bekom je lila.

kleurbenamingen kunnen verschillen van merk tot merk:

Wens je deze kleuren aan te schaffen? Dan is er veel kans dat je deze benamingen niet terug vind op je olieverftube. Ook heeft elk merk zijn eigen kleurenkaart. We helpen je even door de meest voorkomende benamingen op te noemen.

Magenta: primary magenta; primary rose; Quinacridonerose.
Primair-geel: primary yelow; jaune primaire; citroengeel; lemon yelow; Azogeel citroen; Permanent citroengeel; Cadmiumgeel citroen.
cyaan: primary cyaan; Ceruleumblauw.

Zwart & Wit:

Verder heb je nog wit en zwart nodig. Vele oudere kunstschilders beweren dat je geen zwart mag gebruiken, niets is echter minder waar. Je moet gewoon weten hoe je het dient te gebruiken. Het is waar dat je door het mengen van de hoofdkleuren met de juiste verhouding "zwart" kunt bekomen, maar dit zwart is echter nooit zo diep en intens.

In zwart heb je keuze tussen verschillende pigmenten. Het ene zwart is het andere niet, dit wordt duidelijk wanneer je het zwart gaat mengen. Ivoorzwart bijvoorbeeld is een koud zwart (blauwe schijn), oxydzwart is daarin tegen een warm zwart (rode schijn). Dan heb je ook nog oxidezwart met een meer okerachtige schijn.

In wit heb je twee soorten: Titaanwit is dekkend wit, en zinkwit, ook wel mengwit genoemd, is een transparant wit.

Nog meer kleuren?

Zijn er kleuren waarvan je weet dat je ze vaak zult nodig hebben? Deze kun je dan (bij benadering) aanschaffen en kun je dan snel bijmengen tot de gewenste kleur.

Ook steeds handig in je assortiment zijn natuurlijke aardekleuren zoals omber naturel, rauwe siena en oker.

Samenvatting les 7:

Kleuren:

Schaf je kleuren aan? Begin dan met de volgende kleuren:

magenta (Quinacridonerose)

Primair geel (citroengeel)

Cyaan (Ceruleumblauw)
titaanwit

zwart naar keuze

Ook handig zijn:

Natuurlijke aardekleuren (omber naturel; siena naturel en oker)

eventueel andere kleuren die je veel wenst te gebruiken

Olieverfschilderen - Aanschaf materiaal

Is schilderen met olieverf een dure hobby?

Het antwoord is nee! Je maakt het zo duur als je zelf wenst. Als beginner dien je niet onmiddellijk de duurste verf en de duurste penselen te kopen. Ook is het niet aan geraden om deze zaken in een supermarkt aan te schaffen, want door te slechte kwaliteit kun je merken dat niet alles lukt en dan verlies je de vreugde van het schilderen. Kies voor een studiekwaliteit, en een gulden middenweg in alles. Schilder je binnen drie jaar nog steeds en heb je zin om duurdere olieverf aan te schaffen, dan verzeker ik je dat je eerste tubes reeds lang op zullen zijn.

Wat heb ik nodig om te starten met schilderen met olieverf?

olieverf - je zult om te starten ongeveer 10 tubes nodig hebben: de drie hoofdkleuren, wit en zwart, natuurlijke aardekleuren naar keuze en kleuren die je vaak wenst te gebruiken.
penselen - voor beginners zijn runderharen zeer geschikte penselen, omdat ze tamelijk zacht zijn en toch stevig, en ook zeer betaalbaar. Neem een rond penseel van 1 of 2 mm, een filbert van 8 of 10 mm en een plat penseel van ongeveer 14 à 16 mm (nummers verschillen vaak van merk tot merk). Ook kun je vaak voordelige sets kopen met varkenshaarpenselen. Schaf misschien ook een brede varkensharen-spalter aan voor grotere vlakken.
oplosmiddel - koop best een fles van een liter white-spirit (al dan niet geurarm) want dit heb je ook nodig om je penselen te reinigen. Grote flessen zijn ook voordeliger.
schildersmedium - dit heb je nodig om je verf vloeiender te maken.
drager - je kunt kiezen voor doek, paneel of papier voor olieverf. Houd er rekening mee dat je onbehandelde ondergronden eerst dient te voorzien van een laag gesso. Doeken zijn meestal kant en klaar in de handel te verkrijgen.
schilderezel - in het begin kun je misschien aan de tafel schilderen. Een handig goedkoop alternatief voor een ezel is een oude stoel waarvan de zitting is verwijderd. Indien je toch een ezel wenst aan te schaffen, let dan op de stabiliteit, het draagvlak en ook de houtsoort van de schilderezel.
andere benodigdheden zijn vodden, een schilderspalet (kopen, zelf maken of een gewoon bord), een paletmes om de kleuren onderling te mengen en zeep om je penselen te reinigen

De meeste olieverfschilders gaan van start met een budget van ongeveer 120 à 150 € (zonder schilderezel).

Olieverfschilderen - Mijn schilderij vernissen

Een olieverfschilderij kan je prima vernissen met behulp van een spalter.

Het vernissen van een olieverfschilderij is noodzakelijk voor de duurzaamheid van het schilderij. De vernislaag vertraagd het verouderingsproces, beschermt tegen allerhande vuil zoals stof, rookaanslag en teer en het bepaalt tevens de glansgraad.

Men moet voor een kunstwerk steeds kiezen voor een verwijderbare vernis. Indien een oude vernis vuil is geworden of is vergeeld kan men die verwijderen met terpentijn. Bij waardevolle werken word het aangeraden dit niet zelf te doen omdat men als leek dan niet op de hoogte is van de staat van de ondergrond en zo schade aan het werk kan veroorzaken. Dit is dan het werk van een restaurateur.

Wanneer mag ik mijn olieverfschilderij vernissen?

Een vernislaag kan pas worden aangebracht na droging van het schilderij. Bij een gemiddeld olieverfschilderij word het aangeraden pas na een jaar een slotvernis aan te brengen. Bij schilderijen met dikke lagen olieverf dient langer te worden gewacht.

In tussentijd kan wel reeds na drie maanden een retouchevernis worden aangebracht. De film van een retouchevernis is nog steeds poreus, waardoor het nog steeds mogelijk is om eventuele verbeteringen aan te brengen. Indien er, terwijl het schilderij nog niet af is, matte plekken (ingeschoten plekken) ontstaan kan er op deze plekken een dun laagje retouchevernis worden aangebracht zodat deze terug opleven en er terug kan worden verder geschilderd.

Soorten vernis voor olieverf

Vernis Is verkrijgbaar als glanzend of mat. Deze kunnen onderling worden vermengd tot de desgewenste glansgraad word bereikt. Soms kun je bij bepaalde producenten zo een mengeling verkrijgen onder de naam ‘satin’. Matte olievernis moet eerst goed worden opgeschud of omgeroerd alvorens deze kan worden gebruikt. Deze moet ook op kamertemperatuur worden verwerkt omdat het gebruikte matteringsmiddel stolt bij te koude temperaturen. Spuitbusvernis kan op deze manier verstoppen. Het is dan aan te raden om uw vernis ‘au bain marie’ te verwarmen. Zo kan het hars dat word gebruikt om de matte vernis te bekomen terug oplossen. Dan dient men alleen het mengsel nog goed te schudden voor een goede egalisering van de vernis. Indien men matte vernis met een kwast aanbrengt dient er ook rekening mee te worden gehouden dat de vernis in één enkele richting moet worden verwerkt zodat er een egale glans optreed.

Samenvatting

vernissen:

wanneer vernissen?

Na drie maanden kan er een retouchevernis worden aangebracht, pas na een jaar kan men een slotvernis aan brengen

Hoe vernissen?

vernissen kun je doen met een spalter, steeds kruisen en in dezelfde richting afwerken, of met een spuitbus. Je kunt kiezen tussen glanzend, mat of satijnglans. Matte en satijn vernis dient goed te worden geschud of omgeroerd voor gebruik.

Schilderen

Schilderen met olieverf

Schilderen met acrylverf

Stefaan R. — Wed, 21 Mar 2018 14:10:58 +0000

Schilderen met acrylverf

Stefaan R. wo, 03/21/2018 - 15:10

Is schilderen met acrylverf moeilijk? Nee, alleen moet je sneller schilderen dan met olieverf want acrylverf droogt vrij snel. Sommigen zien dit als een nadeel maar anderen zien dit juist als een voordeel. De grootste voordelen aan het schilderen met acryl is dat je snel een afgewerkt schilderij hebt, de prijs lager ligt dan bij olieverf, je hebt geen last van een storende solventgeur en je kunt je penselen gewoon reinigen met water. Overweeg je om te beginnen schilderen met acrylverf? Wij helpen je via dit artikel graag op weg!

TIP!

Lees de samenvatingen:

Geen zin om dit alles te lezen voor je kunt gaan schilderen?

Lees dan enkel deze kadertjes met samenvattingen die je ziet aan het einde van elke les, daar steek je reeds heel wat van op!

INHOUD:

SCHILDEREN MET ACRYL - LESSEN VOOR DE BEGINNER
SCHILDEREN MET ACRYLVERF - MATERIALEN AANSCHAFFEN
SCHILDEREN MET ACRYLVERF - SCHILDERIJ VERNISSEN
- Wanneer vernissen?
- Met borstel of met een spuitbus vernissen?

Schilderen met acryl - Lessen voor de beginner

Les 1: Welke acrylverf kies ik?

We maken onderscheid tussen drie kwaliteiten acrylverf. Als beginner moet je natuurlijk niet de duurste acrylverf aanschaffen, maar te lage kwaliteit is vaak ook niet aan te raden. Hieronder leggen we de verschillende kwaliteiten even uit. Dan geven we je ook een tabel met alle relevantste merken die verkrijgbaar zijn in België en hun kwaliteiten zodat je weet wat je koopt of waar je mee schildert.

1. De artiesten-kwaliteit

De artiesten-kwaliteit is de beste kwaliteits- acrylverf. Het bevat een zeer hoog gehalte fijn gemalen pigment van de hoogste kwaliteit. De verf heeft een hoge lichtechtheid en heeft een uiterst duurzame verffilm. Deze kwaliteit acrylverf is bedoeld voor de proffesionele kunstschilder.

2. De studie-kwaliteit

De studie-kwaliteit is meestal een goede acrylverf. Er zijn hier wat aanpassingen gedaan om de verf betaalbaarder te maken. Studieverf bevat minder pigment en meer vulmiddel, dure pigmenten worden vervangen door menging van goedkopere pigmenten en niet alle kleuren hebben een uitstekende lichtechtheid. Dit laatste kun je zien aan de sterretjes op de verpakking: 3 sterretjes *** is een uitstekende lichtechtheid, twee sterretjes ** is minder lichtechtheid en één sterretje is niet lichtecht. Een studie-kwaliteit acrylverf is zeer goed geschikt voor iedere beginner of reeds gevorderde acrylschilder.

3. De suppermarkt-kwaliteit

De laagste kwaliteit is de acrylverf die je overal kunt vinden. De verf is meestal niet lichtecht en heeft weinig pigmentgehalte. De verffilm is zeer zwak en vaak is het acrylbindmiddel aangelengd met goedkopere bindmiddelen waardoor de verf na droging niet watervast is. Deze verf is geschikt voor kinderen en niet proffesioneel gericht schoolgebruik.

Samenvatting les 1

Kies als beginnend acrylverf- schilder voor een studieverf.

Studieverf is een betaalbare goede kwaliteit acrylverf.

INFO: "Zie voor verschillende merken en kwaliteiten van acrylverf naar de tabel hieronder."

MERKEN EN HUN KWALITEITEN:

Ara:
- Ara Acrylic: artiesten-kwaliteit (Gemaakt in fabriek van "Old Holland", samengesteld door de "Gerrit Rietveld Academie", hogeschool voor beeldende kunst en vormgeving te Amsterdam)
Daler-Rowney:
- Cryla: artiesten-kwaliteit
- System 3 Acrylic: studie-kwaliteit
- System 3 Heavy Boddy Acrylic: studie-kwaliteit (dikke verf)
- Graduate Acrylic: supermarkt-kwaliteit
Golden:
- Golden: artiesten-kwaliteit (dikke verf)
- Golden OPEN: artiesten-kwaliteit
- Golden Fluid Acrylics: artiesten-kwaliteit (vloeibare verf)
Lascaux:
- Lascaux Artist Acrylic: artiesten-kwaliteit (dikke verf)
- Lascaux Studio Acrylic: studie-kwaliteit
Lefranc & Bourgeois
- Fine Acrylic: artiesten-kwaliteit
- Louvre Acrylic: studie-kwaliteit
- Flashe Acrylic: supermarkt-kwaliteit
Liquitex:
- Liquitex Professional Color: artiesten-kwaliteit
- Liquitex Heavy Boddy: artiesten-kwaliteit (dikke verf)
- Basic Acrylic: studie-kwaliteit
LUKAS:
- Lukas Cryl Liquid: artiesten-kwaliteit
- Lukas Cryl Pastos: artiesten-kwaliteit (dikke verf)
- Lukas Cryl Studio: studie-kwaliteit
- Lukas Cryl Terzia: supermarkt-kwaliteit

maimeri
- Brera Acrylic: artiesten-kwaliteit
- Polycolor Acrylic: studie-kwaliteit (op polymeerbasis, geschikt voor buiten op beton)
- acrilico: supermarkt-kwaliteit
Oud Holland:
- New Masters Classic Acrylics: artiesten-kwaliteit (zeer degelijk)
Reeves
- Reeves Acrylic: supermarkt-kwaliteit
Royal Talens:
- Expert Acrylic: artiesten-kwaliteit (modern kleurenpallet)
- Rembrandt Acrylic: artiesten-kwaliteit (klassiek kleurenpallet in metalen tubbes, zeer fijne kwaliteit)
- Amsterdam Acrylic: studie-kwaliteit
- Van Hogh Acrylic: studie-kwaliteit (meestal in sets of koffers verkrijgbaar in metalen tubbes)
- Art-creation: supermarkt-kwaliteit
Schmincke:
- PRIMAcryl: artiesten-kwaliteit (zeer uitzonderlijke kwaliteit)
- AKADEMIE Acryl color: artiesten-kwaliteit
- College: studie-kwaliteit
Van Dijck Acrylic
- Van Dijck Acrylic: supermarkt-kwaliteit (winkelketen "Action")
Winsor & Newton:
- Artist Acrylic: artiesten-kwaliteit (zeer goede kwaliteit, kleuren blijven ongewijzigd tijdens drogen)
- Galeria: studie-kwaliteit

BOVEN: EXPERT acrylverf van Royal talens, artiestenkwaliteit.

Les 2: Welke penselen kan ik gebruiken voor acrylverf?

Voor acrylverf gebruik je best penselen met slijtvaste haren. Omdat acryl een ruwe structuur heeft slijten de haren veel sneller dan met eender welke verf dan ook. Een penseel dat reeds een beetje is afgesleten schildert zelfs wat beter dan vele nieuwe penselen. Daarom zijn er ook reeds machinaal "voorgesleten" penselen op de markt die dit resultaat proberen te evenaren. Deze voorgesleten penselen worden "Gussow" of "Lyonce"(afgerond voorgesleten) genoemd en bestaan uit varkenshaar.

Er zijn twee soorten penselen goed geschikt voor het schilderen met acrylverf:

Varkensharen penselen:

Eén soort zijn de varkensharen penselen, ook wel "Bristle" genoemd. Varkenshaar penselen zijn het best wanneer de gespleten punten nog intact zijn, deze houden namelijk de verf op. Hoe langer de haren, hoe zachter het penseel is, en hoe korter de haren, hoe meer strepen het nalaat.

Synthetische penselen:

Een tweede soort zijn de synthetische penselen. Deze bestaan in alle vormen, maten en kleuren. De kleur bepaald niet de kwaliteit van het haar. De meeste nylon haren zijn van nature wit of zijn aangekleurd met oranje of ook bruin, soms met een overgang om echte natuurlijke haren na te bootsen. Zachte synthetishe penselen hoeven zelfs niet duur te zijn om goed te zijn.

Andere penselen met natuurlijke haren zoal marter zijn minder aangeraden voor het schilderen met acrylverf omdat ze te snel verslijten. Soms kan men ze wel gebruiken voor zeer fijne details omdat een marterhaar penseel een zeer fijne punt vormt.

Penselen reinigen

Voor acrylverf gebruikte penselen kunt u gewoon reinigen met water. Je krijgt je penselen best gereinigd met lauw water en wat zeep. De zeep zuiverd het penseel tot in de krop zodat het mooi zijn vorm bewaard.

Samenvatting les 2

Acrylverf- penselen:

varkenshaar penselen

synthetische penselen

Penselen voor acrylverf reinig je best met lauw water en wat zeep.

Les 3: Ondergronden voor acrylverf.

Met acrylverf kunt u praktisch op iedere ondergrond schilderen. Bij gladde of sterk absorberende ondergronden is het natuurlijk nog steeds aan te raden om eerst één of meerdere lagen gesso op te zetten (een primmer verkrijgbaar in de kunsthandel).

Schilderen met acrylverf op doek:

Indien u op doek schildert dient u er rekening mee te houden of u vlak zult gaan schilderen, of dat u zware structuren zunlt gaan gebruiken zoals modeleerpasta. Katoen is voordelig en heeft een fijne structuur, maar het is niet zo sterk. Zo kan een doek met zware structuren gaan doorhangen of kan je frame zelfs schuin trekken. Voor het schilderen met zware structuren gebruik je best een linnen doek.

Gebruik ik een doek met een dik frame (3D-doek) of een dun frame? De vraag is eerder: wens ik het schilderij nadien in te kaderen, of hang ik het zo aan de wand? Dunne frames zijn in principe bedoeld om ingekaderd te worden. Dikke frames worden zo aan de wand gehangen. Dan dient men natuurlijk de zijkanten mee te schilderen. Ook kun je de zijkanten nadien gewoon een effen kleur geven. Wil je je 3D-doek toch inlijsten? Kaders voor diepe frames zijn moeilijker te vinden, al zijn er wel enkele van op de markt die je vindt in speciaalzaken voor inlijstingen.

Schilderen met acrylverf op paneel:

Met acrylverf kunt u ook op houten panelen schilderen. Je dient deze best wel eerst te voorzien van een laag gesso-primmer, zo verminder je de zuigkracht van je paneel. Op hout kun je met alle structuren werken. Heeft je panneel nerven, en je wenst deze weg te werken, dan kan je dit door het te plamuren met gesso. Gesso is nadien ook schuurbaar. Wens je op panneel te schilderen, maar wens je toch te structuur van een doek, dan kun je opteren voor een canvasboard. Let wel, grote formaten canvasboards trekken krom indien ze niet worden ingelijst.

Schilderen met acrylverf op papier of karton:

Met acrylverf kunt u rechtstreeks op papier schilderen. Zorg wel dat het papier niet te licht is, want dan gaat het krullen. Papier kan men gebruiken om op te schilderen vannaf 250 gram. Ook bestaat er speciaal acrylverfpapier op de markt dat uiterst geschikt is. Ook karton is een heel dankbare drager voor de begindende acrylschilder. Als beginner moet je vaak oefenen en doeken kosten veel geld. Karton is een zeer goed alternatief. Schilder je op karton, dan zet je er ook wel best eerst een laag gesso op om de zuigkracht te verminderen.

Schilderen met acrylverf op gladde oppervlakken:

Gladde oppervlakken zoals glas of plexi zijn ook zeer goed overschilderbaar met acrylaatverf. Je verf vormt eens ze droog is een plastic film, en deze kan je makkelijk van een glad oppervlak afpellen. Wens je dat het rotsvast blijft hechten, dan kun je het glas of je plexi eerst eens goed schuren met een zeer fijn schuurpapier zoals een P1000. Gesso is dan overbodig.

Indien je schilderij mislukt is, en het is reeds droog, dan kun je er ook terug een laag gesso overheen schilderen en opnieuw beginnen. Ook zeer lichte structuren van je vorige werk kun je uitplammuren met gesso. Zware structuren kun je eventueel proberen af te steken met een steekmes.

Samenvatting les 3

Ondergronden voor acryl:

Acrylverf is zeer veelzijdig. Bijna elke (niet water afstotende of oxiderende) ondergrond kan geschikt zijn voor acrylverf. Te sterk zuigende ondergronden dienen eerst behandeld te worden met een daartoe geschikte primer of een gesso.

WEETJE: "Polyacryl is zelfs geschikt voor buiten en kan op beton worden geschilderd."

Les 4: Structuren aanbrengen met acrylverf.

Structuren aanbrengen in de ondergrond:

Structuren aanbrengen voor een acrylverfschilderij kun je met "modeleerpasta", ook wel "structuurpasta" genaamd, een dikke emultie met een open structuur. De open structuur van de modeleerpasta (modelingpaste) zorgt ervoor dat de verf er prima op hecht. Let wel, sommige modeleerpastas kunnen je doek gaan vervormen. Zorg dus voor een stevig doek of een vaste ondergrond. Modeleerpasta kun je ook mengen met zand. Zo krijg je een cementachtige structuur. Mengen met verf of pigment lukt minder goed omdat het aanwezige krijt in de modeleerpaste je kleur doet verbleken.

Structuren aanbrengen met verf:

Met acrylverf kun je ook structuren aanbrengen in je schilderij. Hiervoor neem je best een "heavy boddy verf". Deze is dikker dan de gewone acrylverf en krimpt ook niet tijdens het drogen, iets wat wel gebeurt met vele studieverven. Indien je uw assortiment gewone acrylverven wenst te gebruiken, dan kunt u deze opdikken met "gel medium". Deze mediums bestaan in verschillende diktes en je kunt steeds kiezen tussen mat en glanzend. Acrylverf is meestal geneigd naar de matte kant, al scheelt dit wel van merk tot merk.

Acrylverf kun je mengen met:

Je kunt acrylverf met veel verschillende materies gaan vermengen om zo verscillende structuren te bekomen. Fijn zand bijvoorbeeld is ideaal wil je een ruwe structuur creëeren, maar ook gemalen koffie is een leuk alternatief. Ook zaagsel, isomo balletjes, textielvezels, confetti, en vele andere middelen zijn het expirimenteren waard. Bij zware materie kun je nog gel-medium aan je verf toevoegen om je materie makelijk te kunnen verwerken in de verf (Gel-Medium van Royal Talens is heel geschikt hiervoor omdat hij goed kleeft). Ook zijn er heel wat gel mediums op de markt waar er reeds materie is in verwerkt.

Samenvatting les 4

Structuur kun je aanbrengen in:

de ondergrond, door middel van modeleerpasta

de verf, door middel van gel medium of "heavy boddy paint".

Ook kun je structuren in je verf aanbrengen door het toevoegen van zand, gemalen koffie, zaagsel en veel meer, door deze rechtstreeks met je verf te mengen of met "structuurpasta" of "gel medium".

Les 5: Mediums voor acrylverf.

Schildersmedium voor acrylverf:

Vaak zijn kwalitatieve acrylverven te dik om direct uit de tube ermee te schilderen. Aflengen met water is geen goed idee omdat je dan het bindmiddel gaat afbreken en je de verf onmiddelijk te waterig maakt waardoor ze niet meer smeug schildert. Je kunt dan je verf gaan aflengen met schildersmedium. De verf is dan minder dik maar behoud toch nog een zekere vastheid. Ook kun je verf ermee alengen om de transparantie te vergroten. Hierbij zie je nog wel de verfstrepen.

Flow improver voor acrylverf:

Wanneer je water bij je acrylverf doet breek je het bindmiddel af. Om dit te voorkomen kun je gebruik maken van een flow-improver, een vloeibaar bindmiddel. bij sommige merken heb je flow-improverd waarvan je een bepaalde hoeveelheid in je water dient te doen, andere merken produceren kant en klare flow-improvers die je direct kunt gebruiken zonder af te lengen.

Retarder voor acrylverf:

Acrylverf droogt vrij snel, en dit is voor sommige technieken zeer vervelend. Daarom bestaan er zogenaamde retarders (vertragers of Slow Drying mediums) om bij je verf te doen zodat je er langer mee kunt werken. Verwacht geen wonderen, retarder zal de droogtijd hoogstens verdubbelen. Gebruik ook niet meer retarder dan op de verpakking aangegeven. Dit zou ervoor kunnen zorgen dat de verf blijft kleven.

Extender voor acrylverf:

Dit medium dient om de verf aan te lengen en de droogtijd te vertragen. Je kunt er dure verf aanlengen met behoud van kleur zodat je voordeliger kunt schilderen.

Glaceermedium voor acrylverf:

Glaceermedium (Glazing medium) maakt je verf zeer transparant waardoor je transparant kunt schilderen. Het heeft ook een goede vloei zodat er geen strepen in de verf achterblijven. Dit is zeer interessant om schaduwen te leggen, diepte te creëeren, glas na te bootsen, spiegelingen en veel meer.

Iridiserend medium voor acrylverf:

Iridiserend medium zorgt voor een parelmoereffect in je verf. Je kunt de mooiste restultaten bekomen wanneer je transparante (niet dekkende) kleuren gebruikt en deze op een donkere ondergrond schildert.

Gel medium voor acrylverf:

Zoals in les 3 besproken kun je gel medium toevoegen aan je verf om de verf op te dikken. Gel medium is van ieder merk anders. Het ene kleeft meer dan het andere, het ene is lichter dan het andere, enzovoort ...

Samenvatting les 5

Mediums voor acrylverf:

Schildersmedium: verbeterd de vloei, maakt tranparanter

Flow improver: verbeterd de vloei

Retarder: vertraagt de droogtijd

Extender: lengt aan, vertraagt de droogtijd

Glaceermedium: transparante lagen, strepen vloeien uit

Iridiserend medium: geeft parelmoereffect

Gel medium: maakt de verf dikker

Schilderen met acrylverf - Materialen aanschaffen

Grote potten acrylverf of kleine tubes?

Schilder je liefst abstract met acryl, of wens je fijn en gedetaileerd te schilderen? Schilder je op kleine doekjes (<50x50 cm) of grotere doeken (>50x50 cm)? Hou je van structuur in je verf of hou je het liever effen? Deze zaken dient u zich af te vragen bij de aanschaf van verf.

Ik schilder met acrylverf op kleine formaten, zonder structuur:

Dan heb je niet zo veel verf nodig. je kunt kleine metalen tubes van ongeveer 40 ml aanschaffen. Ben je een beginner, neem dan studiekwaliteit. Let wel, metalen tubes kosten in verhouding doorgaans iets meer door hun metalen verpaking. Sommige merken hebben ook kleine plastic tubes.

Ik schilder met acrylverf op grotere formaten, zonder structuur:

Dan raden we aan om tubes van ongeveer 120 ml te nemen. Het komt voordeliger uit dan kleine metalen tubes en je zult de verf op tijd kunnen opgebruiken. Ben je een beginner, neem dan een studiekwaliteit.

Ik schilder met acrylverf op kleine formaten, met structuur:

Koop dan tubes van ongeveer 120 ml en schaf daarbij een tube gel medium aan. Je kunt je verf hiermee opdikken en ook aanlengen zodat je meer verf hebt. Ben je een beginner, neem dan zeker studiekwaliteit. Te hoge kwaliteit kost u veel geld en te goedkope kwaliteit is vaak te afgelengd en krimpt bij droging.

Ik schilder met acrylverf op grote formaten, met structuur:

Dan schaft u zich best potten van 0,5 liter aan, deze zijn in verhouding voordeliger. Je maag tijdens het schilderen nooit het gevoel hebben dat je verf te kort zal komen, want dit remt je af en zorgt dat je gebrek hebt aan vlotheid. Neem daarom grote potten en neem telkens voldoende verf voor het vlak waarmee je bezig bent. Sommige beginners besteden meer tijd aan het uitduwen van hun tubes voor dat laatste beetje verf dan aan het schilderen zelf. neem daarom potten met een spuitkop. Zo kunt u steeds comfortabel schilderen. Vind u deze potten dan toch te groot voor wat u doet? Dan kunt u ook opteren voor potten of tubes van ongeveer 250 ml. Deze zijn handig en gaan ook een tijdje mee. Neem zeker ook een pot modeleerpasta om uw verf aan te dikken.

Welke penselen koop ik best om te beginnen schilderen met acrylverf?

U kunt zich enkele platte varkensharenpenselen aanschaffen. Deze zijn niet duur, tenzij je een hoge kwaliteit neemt maar dat hoeft niet voor acryl. Neem ook geen varkenshaarpenselen van te goedkope kwaliteit. Je kunt er geluk mee hebben, maar meestal verliezen ze veel haar, wat een ergernis is tijdens het schilderen. Om een basis te hebben, neem er één van 0,5 cm, 1 cm en 1,8 cm (ongeveer).

Koop u dan nog enkele synthetische penselen met een fijne punt. Deze hoeven echt niet duur te zijn. Veelal zit het prijsverschil zich in de steel en de huls, en niet zo zeer in de haren van het penseel. Velen kopen om te starten een 2 mm, een 6 mm en een 8 mm dik penseel (ongeveer). De dikte komt niet altijd overeen met de maten op het penseel, dit hangt af van de fabrikant en het land van productie.

Heb ik nog iets nodig om te beginnen schilderen met acrylverf?

Het is steeds aan te raden om ook een spalter aan te schaffen (platte verfkwast). Een spalter van 4 tot 5 cm is ideaal. Deze kun je gebruiken voor grote vlakken zoals achtergronden, luchten, of gewoon om je gesso uit te smeren. Ook een palletmes is geen overbodige luxe. Je kunt er niet enkel kleuren mee mengen op je pallet, maar je kunt er ook verf mee aanbrengen op je doek, dik en zelfs ook mager. Zowel bij abstract als figuratief schilderen is het een aangenaam instrument.

Schilder je figuratief? Dan zul je beslist ook veel hebben aan een waaierpenseel. Je hebt deze met zacht en veel haren (duur) om uit te dassen (meer voor olieverf), maar ook handig zijn deze met weinig en stugger haar waarmee je in een portret (haren en wimpers), maar ook in een landschapschilderij prachtige dingen kunt doen (loof van bomen, gras, ...). Ook met een klein natuursponsje kunt u mooie structuren schilderen. Verf kun je ook uit tamponeren (stempelen) met een tamponeerborstel om zachte overgangen te creëeren.

Schilder je abstract? Dan kun je misschien ook palletmessen in verschillende vormen en maten gebruiken. Ook een rubberen verfkam en een brede shaper kunnen handige tools zijn. Vervolgens heb je nog lettersjablonen, spuitflesjes, een plamuurmes en verschillende materialen die je in je verf kunt verwerken.

Schilderen met acrylverf - Schilderij vernissen

Wanneer vernis ik een acrylverfschilderij?

Op een acrylverfschilderij hoef je niet lang te wachten eer het droog is. Heb je het vandaag geschilderd, dan kun je het schilderij morgen reeds vernissen. Waarom dien je een acrylverf- schilderij te vernissen. Het vernissen van een acrylverf- schilderij is niet altijd noodzakelijk. Je kunt het wel doen indien je gebruik hebt gemaakt van verschillende mediums en je wenst de verschillen in glans weg te werken. Dan kunt u met vernis alle delen van het schilderij dezelfde glansgraad geven. Je kunt kiezen voor mat, satijn of glanzend. Sommige merken hebben geen satijn vernis. Dan kunt u mat en glanzend samen gieten (wel van eenzelfde merk!). Ook kunt u vernissen wanneer u met minderwaardige verf hebt gewerkt en u wilt het schilderij toch bewaren. Dan kiest u voor een UV-werende vernis. Deze voorkomt gedeeltelijk dat de verf vroegtijdig verkleurt en beschermd tegen krassen.

Mijn acrylverfschilderij met de borstel of met een spuitbus vernissen?

Dit is om het even, een spuitbus heeft geen mindere kwaliteit dan de vernis uit een pot. Toch kan het handig zijn wanneer men met structuren heeft gewerkt om te vernissen met een spuitbus zodat men lopers kan voorkomen.

Met een borstel vernissen:

Start met het omroeren of schudden van de vernis. Vooral bij matte of satijn vernis is dit van uiterst belang! De matte deeltjes zinken namelijk steeds naar de bodem en indien ze niet goed over de vernis zijn verdeeld kunnen er na het drogen matte en glanzende vlekken op je schilderij verschijnen. Om de verf te verdelen over het schilderij gebruik je best een spalter. Je brengt de vernis in één richting aan, je kruist de vernis nu goed om deze in beide richtingen open te smeren, en je werkt terug af in de richting dat je hem hebt opgebracht. De vernis dient over het ganse schilderij in dezelfde richting te worden aangebracht. Let wel: bij sommige (vooral matte) vernissoorten kan de vernis bij het aanbrengen wit uitslaan. Dit is niet erg. Het zijn zuurstofdeeltjes die bij het drogen uit de vernis zullen verdwijnen.

Met een spuitbus vernissen:

Schud je spuitbussen goed, eerst tot de kogel los komt, dan nog een tijd lang goed doorschudden, vooral bij matte vernis. Indien je niet goed hebt geschud en je begint reeds te spuiten, dan heb je veel kans dat het spuitkanaal verstopt raakt, en dit krijg je niet meer goed. Komt de kogel niet los? Sla dan het uiteinde van de spuitbus een paar keer stevig tegen je handpalm, zo komt hij zeker los. Wanneer je spuit, start dan naast je doek en ga dan heen en weer op ongeveer een 30- tal cm van het doek verwijderd. Kruis tijdens het heen en weer gaan telkens de helft van de vorige lijn. Zo krijg je een egaal vernist schilderij.

OPGELET! --->> Zet nooit twee soorten (mat en glanzend) of twee merken vernis boven elkaar! Dit leidt in vele gevallen tot onomkeerbare problemen!

Schilderen

Schilderen met acrylverf

Mediums en Materialen

Acrylverf

Schildersmedium voor acrylverf

Flow improver

Retarder acrylverf

Extender acrylverf

Glaceermedium acrylverf

Iridiserend medium

Gel medium